Nga 1 janari 2026, Shqipëria hyri në epokën e re të “cash-free, por stres-free?”, duke vendosur kufij strik për përdorimin e parasë fizike. Qytetarët mund të shpenzojnë deri në 500 mijë lekë cash – më shumë se kaq, dhe dorën e kthejnë tek banka. Po kështu, bizneset nuk mund të kalojnë 1000 euro në para të gatshme, përndryshe duhet të kalojnë në formën e pëlqyer elektronike të qeverisë: karta, transferta, QR-code ose… ndoshta “telepati bankare” në të ardhmen.

Kjo masë, sipas qeverisë, vjen për të luftuar informalitetin dhe pastrimin e parave, por për shumë shqiptarë duket se pastrimi i cash-it ka nisur nga xhepat e tyre. Blerjet e mëdha – mobilje, pajisje elektronike apo pushime – tani bëhen një ritual i rinisë së kartës, duke garantuar që çdo lek të jetë i gjurmuar dhe i dokumentuar.

Bizneset e vogla, natyrisht, e kanë të vështirë të ndjekin ritmin e tranzicionit: nga kafeja e mëngjesit tek qiraja e dyqanit, çdo pagesë mbi 1000 euro duhet të kalojë përmes bankës. “Më mirë të investojmë në kartë sesa të marrim ryshfetin e cash-it nga Lumi i Tiranës”, ironizon një pronar dyqani.

Qeveria synon që deri në 2030, Shqipëria të bëhet “ekonomia pa cash”, ku çdo transaksion do të ketë stampën e bankës dhe qindra klikime elektronike për të ndjerë sigurinë se asnjë lek nuk humbet… përveçse për qytetarët, që do të mësojnë vlerën e “parave që ekzistojnë vetëm në ekran”.